Додека светските технолошки компании бележат пад на вредноста, во Кина акциите веќе доживеаја целосен колапс. Причината е што нивните претерано високи цени паѓаат под притисок на стравот дека побарувачката за вештачка интелигенција слабее, како и поради забраните и ограничувањата на извозот од Кина.
Оваа криза сериозно ги загрижи светските пазари, особено затоа што за само помалку од четири месеци предизвика пад од 40% на главниот индекс .STAR50 — кој ги обединува кинеските лидери во вештачката интелигенција и полупроводниците — со што беа стопени околу 480 милијарди долари од пазарната вредност. Исто така, таа ги попречува напорите на Кина да ги охрабри своите штедачи да инвестираат во акции со цел да се финансира бумот на вештачката интелигенција.
Што се случуваше пред падот?
Пред две години, ветувањата на државата за помош на економијата предизвикаа огромен скок на акциите. Власта во Пекинг сакаше овој раст да биде мирен и стабилен (наместо постојано да оди „од рај до пекол“), но луѓето почнаа масовно и ризично да купуваат само за брзо да заработат. Како резултат на тоа, во јуни акциите достигнаа врв, а сега паднале за една петтина. Еден инвеститор од Пекинг ова го опиша вака:
„Пазарот на акции подоцна се претвори во спекулативен луд бик“, изјави Донг Баожен, менаџер на фонд од Пекинг.
„И сега гледаме како меурот пука“, додаде тој во изјавата за новинската агенција Ројтерс.
Овој пад во Кина е многу полош отколку во САД или другите азиски земји. На пример, американските акции поврзани со вештачка интелигенција паднаа само за 6%, додека во Кина ситуацијата е многу подраматична.
Кои беа причините за падот ?
Цените станаа превисоки, дојдоа даноци, а стравот порасна откако САД и други земји закажаа забрани за користење кинеска опрема во нивните компјутерски центри. Бидејќи компаниите поврзани со вештачка интелигенција заземаа огромно место во кинеската економија (повеќе од половина од тргувањето), ретко кој успеа да се спаси од загубите, особено обичните, мали луѓе кои инвестирале заштеди.
Акциите на производителот на роботи Unitree, кои при лансирањето беа претплатени 8.000 пати од страна на малопродажните купувачи, се преполовени откако започнаа со тргување во август, додека производителот на чипови CXMT изгуби повеќе од една четвртина од својата вредност во последниот месец.
Производителите на чипови MetaX Integrated Circuits и Moore Threads Technology, кои минатата година забележаа скок од 700% и 400% на нивното дебитирање на пазарот, исто така ја преполовија својата вредност од јули наваму.
Фрустрацијата што инвестициска тема поддржана од Пекинг заврши толку лошо ги натера многу инвеститори да се насочат кон дефанзивни средства и веројатно ќе го забави собирањето капитал преку акции од страна на технолошките фирми.
Акциите на производителите на оптички делови Zhongji Innolight и Eoptolink Technology се намалени за околу 60% во однос на највисоките вредности од јуни и јули, делумно поради движењата на Вашингтон кон забрана овие неканети миленици да ги снабдуваат американските центри за податоци.
Со оглед на тоа што индексот STAR50 сè уште се наоѓа на околу 100 пати над заработката во изминатите 12 месеци (иако паднa од врвот од речиси 250), инвеститорите стравуваат дека распродажбата може да се влоши пред да се подобри.
„Ова што се случува сега ќе стави кочница за многу компании кои се обидуваат да се листираат“, изјави Хонг Хао, управен партнер и главен инвестициски директор во Lotus Asset Management во Хонг Конг за Ројтерс.
„Сите меури неизбежно пукаат“
Оваа манија и нејзините последици се во спротивност со напорите на властите да ги подобрат приносите и да ја намалат волатилноста преку строго сузбивање на левеџот (задолжувањето) и високофреквентното тргување. Инвеститорите поддржани од државата беа продавачи за време на порастот за да ги држат добивките под контрола.
Кинескиот регулатор на пазарот, Кинеската комисија за хартии од вредност (CSRC), не одговори веднаш на прашањата испратени преку факс минатата недела од новинската агенција Ројтерс .
