Рускиот претседател Владимир Путин на 21 октомври објави дека ќе го ослободи американскиот државјанин Стивен Хабард од руски притвор, на почетокот на разговорите со американскиот специјален пратеник Стив Виткоф. На средбата главна тема беа мировните преговори и решавањето на кризата во Украина, како и прашањата поврзани со билатералните односи, при што Путин изрази благодарност за напорите на американската администрација, а Виткоф се заблагодари за ослободувањето на Хабард.
Кој е Стивен Хабард?
Станува за 74 годишен пензиониран наставник, кој пораснал во Мичиген, и служел во Воздухопловните сили на САД и Националната гарда, покажуваат воените записи цитирани од „Њујорк Тајмс“ (The New York Times). Тој стекнал магистерска диплома по англиски јазик и живеел во Јапонија 25 години, каде што предавал англиски јазик, пред да се пресели на Кипар, а потоа, во 2014 година, во источна Украина со украинска партнерка, вели неговата сестра, Патриша Хабард Фокс за новинската агенција Ројтерс.
Како и кога бил уапсен ?
Русија ја започна својата целосна војна во Украина во февруари 2022 година и го зазеде украинскиот град Изјум два месеци подоцна. Украинските сили го вратија градот во септември 2022 година, но Хабард веќе бил во руски притвор дотогаш. Руските државни медиуми соопштија дека Хабард бил приведен во април 2022 година и тврдеа дека тој управувал со украински воен контролен пункт. Ројтерс не можеше независно да ги утврди околностите на неговото заробување.
Фокс изјави дека го препознала својот брат во видео на YouTube на кое се гледа маж кој е испитуван за неговите ставови за Путин и војната. Друго видео го прикажувало со врзани раце, како го удираат со сандала. Ројтерс не можеше да потврди кога или каде биле снимени видеата.
По затворено судење, московскиот суд го прогласи Хабард за виновен како платеник во октомври 2024 година и го осуди на шест години и 10 месеци затвор. Обвинителите изјавија дека Хабард се приклучил на украинска територијална одбранбена единица, добил обука, оружје и муниција, и му биле ветувани 1,000 долари месечно. Руските државни медиуми објавија дека тој ја признал вината за точките од обвинението со кои се соочувал.
Сепак, неговата сестра Фокс го доведе во прашање пријавеното признание, велејќи дека Хабард имал проруски ставови и малку е веројатно дека зел оружје во своите седумдесетти години. Мартин Де Лука, неговиот адвокат со седиште во САД, изјави за Ројтерс во јуни 2025 година дека Хабард изјавил дека обвиненијата против него биле лажни и дека тој не бил во ниту една борбена или воена единица. Тој го цитираше Хабард кој му рекол дека руските војници едноставно го зеле од неговиот дом.
Во јануари 2025 година, Вашингтон го прогласи Хабард за незаконски притворен, со што се овозможи американската влада да продолжи со преговорите за неговото ослободување. Стејт департментот изјави дека Русија одбила да им овозможи конзуларен пристап на американските функционери. „Њујорк Тајмс“ објави во февруари 2025 година дека Хабард бил преместуван низ најмалку пет руски притворски центри пред неговото судење. Неговиот адвокат изјави дека правниот тим на Хабард дури во април 2025 година дознал дека тој се наоѓа во објект во регионот Мордовија, источно од Москва.
