Премиерот Румен Радев ќе му предложи на парламентот да го одобри барањето на САД за распоредување на до 8 авиони-цистерни на воениот аеродром „Безмер“. Радев го изјави ова во понеделникот, за време на годишната конференција на бугарските амбасадори, јавува бугарскиот медиум „Слободна точка“ кој е затворениот бугарски сервис на Радио Слободна Европа.
Оваа информација доаѓа речиси еден месец откако американските воени авиони го напуштија аеродромот во Софија, каде што беа распоредени од средината на февруари. Тие се појавија во Бугарија малку пред САД да ја започнат својата воена операција против Иран, но со објаснување дека се во земјата за вежба на НАТО.
Тогаш Радев го критикуваше нивното распоредување. Но, откако дојде на власт, го дозволи продолжувањето на нивниот престој до крајот на јуни, пишува Слободна Точка.
Сега тој изјави дека може повторно да се дозволи распоредување на воени авиони на САД во земјата, но само на воен аеродром. Радев инсистира дека за оваа цел е потребна одлука на Народното собрание.
Изјавата доаѓа и во контекст на контрадикторните позиции на Бугарија во однос на заедничката политика на НАТО и Европската Унија во последните недели. Владејачката партија „Прогресивна Бугарија“ (ПБ) на Радев се „заплетка“ во противречности околу војната во Украина. Станува збор за одбивање на Радев, Бугарија да учествува во коалција за воена и хуманитарна помош за Украина. За време на неговата посета на Париз, Радев јавно објави дека лично добил покана од францускиот претседател Емануел Макрон за учество во оваа коалиција, но категорично ја одбил. Според него, местото на Бугарија не е таму бидејки коалицијата инсистира на продолжување на воената и финансиската помош за Киев.
Тврдење за „придонес кон мирот“: Радев го бранеше овој чекор пред бугарската јавност со тврдењето дека одлуката на Бугарија да не учествува е всушност „придонес кон мирот“. Тој повтори дека конфликтот не може да се реши со воени средства, туку со силна дипломатија.
Подоцна во понеделникот, Георг Георгиев од ГЕРБ изјави дека партијата ќе го поддржи предлогот за распоредување на авионите. Според него, позицијата на мнозинството во парламентот на оваа тема не е јасна. ПБ има апсолутно мнозинство со 131 од 240 пратеници во Народното собрание.
Радев и американските авиони
„На крајот од денот, петок, 17 јули, добивме нота од американската амбасада со барање за распоредување на до 8 авиони-цистерни на аеродромот „Безмер“ за поддршка на операциите на САД во регионот на Блискиот Исток“, рече Радев во понеделникот.
Според неговите зборови, САД се повикале на договорот со Бугарија од 2006 година за соработка во областа на одбраната, според кој аеродромот во близина на Јамбол претставува објект за заедничко користење.
„Досега, и покрај итното барање за ова пребазирање, ние не дадовме дозвола. Бидејќи според бугарското законодавство, таква одлука мора да донесе бугарскиот парламент“, додаде Радев.
Со тоа тој упати критики до двете претходни влади дека не побарале таква дозвола од Народното собрание.
Американските воени авиони се појавија на аеродромот во Софија на крајот од управувањето на владата на ГЕРБ, ДПС, БСП и ИТН, предводена од Росен Жељазков. Радев го нарече тоа управување на лидерите на ГЕРБ и ДПС, Бојко Борисов и Дељан Пеевски.
Набргу потоа, преодната влада на Андреј Ѓуров стапи на должност во средината на февруари. Тогаш министерството за одбрана соопшти дека воените авиони се таму како поддршка на обука на НАТО. Но, се појавија сомнежи дека тие помагаат во воените операции на САД против Иран, кои започнаа неколку дена по нивното појавување на аеродромот. Кабинетот „Ѓуров“ го негираше тоа.
Претходно критикуваше, сега дозволува
Радев, кој тогаш влегуваше во предизборна кампања со својата формација „Прогресивна Бугарија“ (ПБ), упати критики за распоредувањето на американските воени авиони во Софија.
Кога застана на чело на самостојна влада по изборите, тој им дозволи на авионите да го продолжат престојот на аеродромот за еден месец – до 30 јуни. Претходната дозвола беше за периодот од 17 февруари до 31 мај. САД бараа продолжувањето да биде до крајот на јули.
Радев се обиде да ја поврзе дозволата со барањето САД да го укинат визниот режим за бугарските граѓани. Но, тоа не се случи. На состанокот со претставници на бугарската влада, делегација на САД го потврди барањето за не повеќе од 3% одбиени визи за да биде укинат визниот режим за Бугарија.
Сега Радев изјави дека за време на преговорите кабинетот им предложил на САД авионите да бидат стационирани на воен аеродром, а не на цивилен, но Вашингтон одбил.
Од зборовите на премиерот произлегува дека САД го промениле мислењето и на 17 јули побарале повторно распоредување на авиони во Бугарија, но овој пат на воен аеродром.
Сето ова се случува во контекст на продолжувањето на војната на Блискиот Исток. Таа започна со напади на САД и Израел врз Иран на крајот од февруари. Техеран одговори со гранатирање на цели во други земји од регионот.
Во средината на јуни двете страни се договорија за привремено примирје. Меѓутоа, на 8 јули Трамп го прогласи примирјето за завршено. Во последните денови САД и Иран продолжуваат со размена на напади.
