Руските сили извршиле широко распространето сексуално насилство врз цивили и воени затвореници во Украина, вклучително и групно силување и електрошокови на гениталиите, додека украинските власти се одговорни за помал број прекршувања, објави канцеларијата за човекови права на Обединетите Нации (ОН), пренесе Ројтерс.
Извештајот на ОН документирал 1.004 потврдени случаи на сексуално насилство поврзано со конфликт од февруари 2022 година, кога Русија ја започна својата целосна инвазија на Украина, до јули 2026 година.
Од тие случаи, 89 отсто се препишуваат на руската страна, вклучувајќи припадници на вооружените сили, затворска служба и безбедносни агенции, додека 11 отсто се поврзани со Украина, вклучувајќи припадници на украинските вооружени сили.
Постојаната дипломатска мисија на Русија во Женева одби да го коментира извештајот.
Министерството за надворешни работи на Украина го поздрави објавувањето на извештајот, за кој соопшти дека „покажува обем на кршење на човековите права извршени од Русија и за мерките што ги презема Украина за да спречи такво насилство и да ги обештети жртвите“.
Во соопштението не се коментираат директно наодите за инциденти на злоупотреба од страна на украинските сили.
Во извештајот се предупредува дека наодите не се сеопфатни бидејќи сексуалното насилство поврзано со конфликтот останува недоволно пријавено.
Се вели и дека одбивањето на Русија да ѝ дозволи на Канцеларијата на Високиот комесар на ОН за човекови права пристап до окупираната украинска територија, до воените затвореници и до цивилните притвореници, значи дека бројките веројатно го потценуваат вистинскиот обем на прекршувањата.
Во окупираните области на Украина и во Русија, руски власти вршеле сексуално насилство врз украински воени затвореници и притворале цивили во сите фази на заробеништво, вклучително и за време на заробувањето, трансферот, испрашувањето и притворањето, се вели во извештајот.
Прекршувањата вклучуваат силување, групно силување, осакатување на гениталиите и употреба на електрични шокови на гениталиите на мажите со теренски телефон од советската ера познат како „тапик“. Генераторот на индукторот на телефонот, кој произведува електрична струја (напон до 80 волти) кога се врти рачката, се користи како брутално средство за мачење со електрошокови врз заробеници и цивили.
Наодите се базираат на интервјуа со жртви на сексуално насилство извршено од двете страни.
Повеќето жртви во притвор биле мажи, особено воени затвореници и притвореници, иако биле погодени и жени и деца, главно во руските окупирани области на Украина.
„Често погрешно се разбира дека сексуалното насилство во конфлик главно ги погодува жените и девојчињата, додека во контекст на војната во Украина, поголемиот дел од преживеаните се мажи“, рече Даниел Бел, шеф на Мисијата за мониторинг на човековите права на ОН во Украина.
„А мажите и жените бараат различни решенија и пристапи кон нивното закрепнување“, рече таа.
Во извештајот се заклучува дека Русија не презела чекори за спречување, истрага или гонење на сексуалното насилство извршено од нејзиниот персонал и не се ангажирала во согласност со барањата за информации на Канцеларијата на Високиот комесар за човекови права на ОН (ОХЦХР).
На територијата контролирана од украинската влада, речиси половина од прекршувањата што им се припишуваат на украинските власти против руски и воени затвореници и притвореници од трети земји вклучуваат закани за сексуално насилство и тепање по гениталиите.
ОХЦХР соопшти дека не документирала никакви случаи на силување на руски воени заробеници од страна на украинските сили. ОХЦХР соопшти дека руски и воени заробеници од трети земји пријавиле сексуално насилство во 10 официјални установи за притвор и 55 неофицијални или транзитни локации.
Украинската влада презеде некои чекори за да спречи вакви прекршувања и соработуваше со барањата на ОХЦХР, иако напорите за обезбедување одговорност останаа ограничени.
„Длабоко сум вознемирен од распространетоста на овие гнасни дела документирани во нашиот извештај и се плашам дека тие речиси сигурно продолжуваат среде непрестајното насилство на кое сме сведоци секој ден во Украина“, рече високиот комесар на ОН за човекови права, Волкер Турк.
