Црна Гора треба да ги затвори сите преостанати поглавја од преговорите со Европската Унија (ЕУ) до крајот на декември 2026 година, а договорот за пристапување би можел да биде потпишан во јуни 2027 година, според индикативниот временски план на Европската комисија. Станува збор за патоказот што Европската комисија ќе го објави на 4 ноември за најнапредните земји во процесот на пристапување, меѓу кои, покрај Црна Гора, се и Албанија, Украина и Молдавија.
Според документ во кој Радио Слободна Европа (РСЕ) има увид преостанатите поглавја би биле затворени на две меѓувладини конференции во ноември и декември оваа година.
Нацрт-договорот за пристапување треба да биде завршен на пролет 2027 година, а потпишувањето би можело да следи до летото следната година, по можност во јуни.
Досега, Црна Гора привремено затвори 21 од вкупно 33 поглавја од преговорите. Се очекува да затвори уште барем едно поглавје до крајот на оваа недела.
Бидејќи станува збор за индикативен план, Комисијата во документот нагласува дека темпото на преговорите зависи од напредокот на Црна Гора во исполнувањето на условите за членство. Како што е наведено, планот затоа не го прејудицира исходот или динамиката на преговорите, како и одлуките на Советот на ЕУ, Европската комисија или Европскиот парламент.
Две конференции до крајот на годината
На меѓувладината конференција во ноември е планирано да се затворат пет поглавја, со цел да се постигне целта Црна Гора да ги затвори сите поглавја од преговорите оваа година.
Според патоказот на Европската комисија, во ноември треба привремено да се затворат поглавјата поврзани со енергетиката, сообраќајната политика, безбедноста на храната, ветеринарната и фитосанитарната политика, оданочувањето, слободното движење на стоки.
Комисијата планира да ги одржи последните меѓувладини конференции во декември, кога треба да се затворат поглавјата што вклучуваат финансиски услуги, регионална политика и координација на структурни инструменти, животна средина и климатски промени. Потоа треба да се затворат поглавјата поврзани со надворешната, безбедносната и одбранбената политика, како и финансиските и буџетските одредби, судството и основните права (поглавје 23), правдата, слободата и безбедноста (поглавје 24) и институциите и други прашања (поглавја 34 и 35).
Нацрт-договор за пристапување на пролет 2027 година
Комисијата ја наведува пролетта 2027 година како индикативен рок за завршување на работата на нацрт-договорот за пристапување. За да се постигне ова, Комисијата треба да го презентира преостанатиот текст од нацрт-договорот на почетокот на 2027 година.
На текстот веќе работи ад хок работна група формирана во април, која речиси редовно се состанува во Брисел.
Потоа, нацрт-договорот мора да биде договорен од сите земји-членки и Црна Гора. Текстот потоа мора да биде преведен на сите официјални јазици на ЕУ и на црногорскиот јазик. Потпишувањето на договорот е прелиминарно закажано за јуни 2027 година.
Пред тоа, мора да бидат исполнети неколку услови, вклучително и тоа примарниот закон на ЕУ мора да биде преведен на црногорскиот јазик, дека Комисијата мора да даде позитивно мислење за пристапувањето и Европскиот парламент мора да даде согласност за пристапувањето, додека Советот на ЕУ мора да донесе одлука за прием на Црна Гора во ЕУ.
Продолжување на денот на членството и клаузулата за одложување
Договорот за пристапување на Црна Гора ќе биде „првиот во новата генерација“ договори со построги механизми за заштита, во согласност со политиката за претпристапување објавена од Европската комисија на 30 септември.
Договорот предвидува следење на Црна Гора до денот на нејзиното влегување во Унијата, преку табели за следење што би се креирале двапати годишно. Доколку има застој во тој период, а целните мерки не се доволни, како последно средство е предвидена клаузула што би можела да го одложи пристапувањето.
По потпишувањето, договорот мора да биде ратификуван од сите земји-членки и Црна Гора.
Хрватска, последната земја што се приклучи на ЕУ, го потпиша договорот за пристапување во декември 2011 година и стана членка на 1 јули 2013 година.
