Американскиот пратеник Стив Виткоф и иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи се упатија кон Швајцарија на разговори, бидејќи прекинот на огнот во Либан се чини дека ги оживува напорите за претворање на привремениот воен пакт со Иран во траен регионален договор.
Израел и Хезболах се согласија на прекин на огнот во Либан во петокот, 19 јуни откако ескалацијата на борбите фрли сомнеж врз разговорите меѓу САД и Иран, кои се клучни за повторно отворање на Ормускиот Теснец и стабилизирање на снабдувањето со нафта.
Тоа следеше по меморандумот од 14 точки што двете страни го потпишаа оваа недела за запирање на борбите и отворање 60-дневен прозорец за решавање на споровите околу нуклеарната програма на Иран, како и други трнливи прашања потребни за постигнување потрајен договор.
Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, во четвртокот ги откажа плановите за патување во Швајцарија на разговорите, поради зголемените тензии во Либан меѓу Израел и Хезболах, милитантна група поддржана од Иран.
Со примирјето во сила, Виткоф се упатува кон Швајцарија за да му се придружи на Џаред Кушнер, зетот на претседателот Доналд Трамп, кој веќе е таму, соопшти Аксиос. Аракчи планира да отпатува таму во сабота, додаде тој.
Овој развој на настаните може да сигнализира дека двете страни имаат намера да започнат технички преговори со цел обезбедување трајно примирје.
Белата куќа не одговори на прашањата за патувањето на Виткоф. Висок американски функционер изјави дека примирјето стапило на сила околу 16 часот (13:00 часот по Гринич) во Либан по размена на оган, додавајќи дека преговарачите на САД и Катар го разработиле договорот со помош на Иран. Двајца извори од Хезболах и висок израелски функционер го потврдија примирјето за Ројтерс.
„Ако Хезболах не нè нападне, тогаш за нас тоа не е време на војна“, рече израелскиот функционер, додавајќи дека Израел ќе ги задржи своите сили во јужен Либан, каде што окупирал област долж својата северна граница.
Два либански безбедносни извори изјавија дека Израел извршил десетина воздушни напади во првиот час од прекинот на огнот, но ниту еден не е регистриран по 17 часот.
Спорните прашања се уште не се решени
По потпишувањето на меморандумот за разбирање во среда, подготовките за технички разговори во швајцарското планинско одморалиште Бургеншток беа во напредна фаза кога Белата куќа во четврток соопшти дека Венс нема да присуствува.
Швајцарското министерство за надворешни работи соопшти дека разговорите се одложени, но Швајцарија е подготвена да ги олесни и дека подготвителната работа продолжува.
Широкиот привремен договор бара од САД, Иран и нивните сојузници да прогласат моментален и траен прекин на воените операции на сите фронтови, вклучително и во Либан.
Израел, кој е исклучен од разговорите, вели дека не е дел од договорот.
Аракчи, во телефонски разговор со својот пакистански колега во петокот, рече дека САД ќе бидат одговорни за какво било кршење на своите обврски според договорот, вклучително и прекинување на борбите во Либан, соопшти неговото министерство.
Либанскиот претседател Џозеф Аун ги осуди најновите израелски напади, но рече дека ескалацијата нема да ги попречи напорите за постигнување сеопфатен прекин на огнот. Американскиот Стејт департмент соопшти дека државниот секретар Марко Рубио разговарал со Аун и ја повторил потребата од разоружување на Хезболах, истовремено потврдувајќи ја поддршката на САД за „целосно суверена“ либанска држава.
Се вели дека тие, исто така, разговарале за одржување на следната рунда преговори меѓу Израел и Либан во Вашингтон од 23 до 25 јуни. Либанското претседателство соопшти дека сеопфатниот прекин на огнот е фундаментален столб за овие разговори.
Војната со Иран, која започна на 28 февруари со воздушни напади на САД и Израел врз Иран, уби најмалку 7.000 луѓе, главно во Иран и Либан. Исто така, ги зголеми цените на енергијата, поттикнувајќи ја инфлацијата низ целиот свет.
Цената на суровата нафта од типот Брент се искачи нагоре во петокот, но беше предвиден неделен пад од околу 8% по примирјето во Либан, а испораките на нафта преку Ормускиот Теснец се зголемија по потпишувањето на договорот оваа недела. Теснецот пренесуваше речиси една петтина од глобалните залихи на сурова нафта и течен природен гас пред да биде блокиран од Иран за време на војната.
