Нови избори во Косово откако Собранието не избра претседател

Објавено:

По неуспехот на пратениците да изберат нов претседател, Косово оди на нови избори, кои, според последната пресуда на Уставниот суд, мора да се одржат во рок од 45 дена.

Од понеделник вечерта, 27 април, пратениците од парламентарното мнозинство се обидуваат да изберат нов претседател, но опозициските партии ја бојкотираа седницата, бидејќи разговорите со владејачката партија Самоопределување не беа успешни и не беше постигнат договор за претседателот.

Во понеделник, Движењето Самоопределување ги повлече своите први двајца кандидати, Глауко Коњевац и Фатмире Мулхај Колчак, а потоа помалку од еден час подоцна ги номинираше Фериде Рушита и Хатија Хоџа.

Со обвинувања за „уставен удар“ додека Самоопределување го одржа првиот круг гласање за Рушити и Хоџа во понеделник, судирите меѓу таа партија и опозициските партии продолжија во текот на целиот ден вчера, 28 април.

Опозицијата, исто така, се спротивстави на новите кандидатури и не учествуваше на ниту една седница за претседател, ниту во понеделник ниту во вторник.

Премиерот на Косово и лидер на движењето Самоопределување, Албин Курти, во вторник вечерта побара од Демократскиот сојуз на Косово да достави 15 потписи и името на претседателскиот кандидат, кој ќе биде противник на неговата кандидатка, Ферида Рушита. Тој рече дека владејачкото мнозинство ќе ги дополни потписите, бидејќи вториот кандидат Хатија Хоџа се согласи да се повлече.

ДСК соопшти дека има 15 потписи за својот кандидат – без да го именува – но рече дека Курти бара само противник за да обезбеди кворум, што ќе му овозможи на Рушити да биде избран за претседател.

Курти рече дека вложил напори да постигне договор со опозициските партии, но без успех.

Демократската партија на Косово (ДПК) се обиде да номинира свој кандидат за претседател, поради што Самоопределување ја критикуваше за недостиг на транспарентност.

Од друга страна, Демократскиот сојуз на Косово се спротивстави на идејата дека една партија – во овој случај Самоопределување – контролира три клучни институции во земјата: Владата, Собранието и Претседателството.

Курти рече дека ѝ понудил на ДСК учество во Владата или позицијата претседател на Парламентот, но дека понудата била одбиена. Слична понуда била испратена и до ДПК, но нејзиниот лидер Бедри Хамза рекол дека тоа е лоша понуда, наведувајќи дека нема официјална покана за состанок.

Потоа, Курти побарал од ДПК и ДСК да предложат три непартиски имиња за претседател, нудејќи ја поддршката на Самоопределување, но опозицијата ја отфрлила таа идеја како неприфатлива.

Рокот до вторник, 28 април, беше поставен откако Самоопределување започна седница на 5 март за гласање за Коњуфца и Колчак, но ја одложи поради недостиг на кворум.

Еден ден подоцна, поранешната претседателка Вјоса Османи објави декрет за нови избори. Сепак, Владата на Косово ја испрати таа одлука до Уставниот суд. Тој суд пресуди дека пратениците имаат 34 дена – до 28 април – да го изберат наследникот на Османи.

Османи го заврши својот петгодишен мандат на 4 април, а претседателката на парламентот, Албулена Хаџиу, во согласност со Уставот, ги презеде должностите на вршител на должноста претседател.

Потоа Курти одржа неколку средби со лидерот на ДПК, Хамза, и лидерот на ДСК, Абдиџику, но тие не доведоа до договор.

Според Уставот, претседателот на Косово се избира во Собранието со двотретинско мнозинство гласови во првите два круга или со 61 глас во третиот круг, но присуството на 80 пратеници во салата е неопходно за да се одржи седницата.