Високи американски и ирански лидери се состануваат во пакистанскиот главен град Исламабад на преговори за ставање крај на нивната шестнеделна војна.
Американската делегација е предводена од потпретседателот Џ.Д. Венс, вклучувајќи го и специјалниот претставник на претседателот Доналд Трамп, Стив Виткоф, и зетот Џаред Кушнер. Тие слетаа со два авиона во два авиони во воздухопловната база во Исламабад во саботата наутро и беа пречекани од началникот на пакистанската армија, Асим Мунир, и министерот за надворешни работи Ишак Дар, јавува новинската агенција Ројтерс.
Пакистанското министерство за надворешни работи соопшти дека Дар ја пофалил посветеноста на САД за постигнување траен регионален и глобален мир и стабилност. Тој изрази надеж дека страните ќе се ангажираат конструктивно и ја повтори желбата на Пакистан да продолжи да ги олеснува напорите за трајно и трајно решавање на конфликтот, јавува новинската агенција Асошиетет прес.
Иранската делегација, предводена од претседателот на парламентот Мохамед Бакер Калибаф и министерот за надворешни работи Абас Аракчи, пристигна во петок.
Ова ќе бидат разговори на највисоко ниво меѓу САД и Иран од Исламската револуција од 1979 година и првите официјални преговори лице в лице меѓу двете страни од 2015 година, кога постигнаа договор за нуклеарната програма на Иран.
Венс се соочува со најголемиот дипломатски предизвик
Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс се соочува со најзначајниот дипломатски предизвик во неговиот мандат, пристигнувајќи во Исламабад за да води преговори со Иран со висок ризик.
Овие разговори на крајот можат да одредат дали ќе се одржи кревкото, двонеделно примирје или регионот повторно ќе се распадне во обновен конфликт.
Од друга страна, назад во Вашингтон, претседателот Доналд Трамп пред пристигнувањето на Венс во Исламабад испрати двоен тон на оптимизам и песимизам.
Зборувајќи со новинарите на 10 април, Трамп истакна дека очекува напредок што би можел да „го отвори Заливот со или без“ формален договор, истовремено предупредувајќи дека нема да дозволи Иран ефикасно да го контролира Ормутскиот теснец.
Преговори родени од притисок, а не од доверба
Иранскиот претседател на Парламентот, Калибаф објави на социјалната платформа Х дека Вашингтон, пред почетокот на преговорите се согласил да ги деблокира иранските средства и да се спогоди за прекин на огнот во Либан, каде што израелските напади врз милитантите на Хезболах, поддржани од Иран, убија речиси 2.000 луѓе од почетокот на борбите во март.
Според него, разговорите нема да започнат сè додека не се исполнат тие ветувања. Од друга страна, пак, Израел и САД соопштија дека Либан не е дел од примирјето меѓу Иран и САД, додека Техеран инсистира дека е.
Трамп: Иранците немаат карти во рацете
Белата куќа не коментираше веднаш за иранските барања, но Трамп објави на социјалните мрежи дека единствената причина зошто Иранците се живи е да преговараат за договор.
„Иранците не сфаќаат дека немаат карти, освен краткорочна изнуда на светот со користење на меѓународните водни патишта. Единствената причина зошто се живи денес е да преговараат!“, рече тој.
Трамп испраќајќи мешани сигнали во јавноста, изјави дека американската војска се подготвува за нови напади врз Иран доколку преговорите што започнуваат во Пакистан не доведат до конечен договор.
„Сè започнуваме од почеток. Ги полниме бродовите со најдобрата муниција и со најмоќното оружје некогаш направено. Ако нема договор, ќе ги употребиме многу ефикасно,“ се закани американскиот претседател.
Претходно, Трамп на својата мрежа „Трут Соушл“ (Truth Social) најави „најмоќен рестарт на светот“
Венс умерен оптимист, Аракчи скептик
Венс, за време на своето патување кон Пакистан, беше оптимист, истакнувајќи дека очекува позитивен исход од преговорите.
„Ако се обидат да нè изиграат, тогаш ќе откријат дека преговарачкиот тим не е толку приемчив“,изјави Венс.
„Имаме добри намери, но не веруваме. Нашето искуство во преговорите со Американците отсекогаш било обележано со неуспеси и прекршени ветувања“, рече Аракчи по слетувањето во Исламабад.
Прелиминарните разговори одделно ги водеа пакистанските претставници со напредни тимови од двете страни, соопштија извори во Исламабад, за новинската агенција Ројтерс.
Разговорите ќе се одржат во пакистанскиот главен град во услови на засилени безбедносни мерки, поради што властите прогласија дводневен државен празник и ги испразнија улиците во градот. Исламабад беше под невидена блокада пред разговорите, со илјадници паравоени лица и армиски трупи на улиците.
„Распоредивме повеќеслојна безбедност за овој настан, која се базира на координација, разузнавање и постојано следење за нула прекини и целосна контрола“, изјави за Ројтерс помладиот министер за внатрешни работи на Пакистан, Талал Чаудри.
Трамп објави двонеделен прекин на огнот во војната во вторник, со што ги запреа американските и израелските воздушни напади врз Иран.
Но, тоа не ја заврши блокадата на Ормутскиот теснец од страна на Иран, која предизвика најголемо нарушување на глобалните енергетски резерви, ниту ја смири паралелната војна меѓу Израел и Хезболах, поддржан од Иран, во Либан.
Израел ќе седне на преговарачка маса со Либан на 14 април
Израелски и либански претставници ќе одржат разговори во Вашингтон во вторник, соопштија двете страни, среде спротивставени информации за тоа што ќе опфатат тие разговори.
Либанското претседателство соопшти дека претставници од двете земји оствариле телефонски разговор во петокот и се согласиле да разговараат за објавување на прекин на огнот и одредување датум за почеток на билатералните разговори со посредство на САД.
Но, израелската амбасада во Вашингтон изјави дека разговорите ќе претставуваат почеток на „формални мировни преговори“ и дека Израел одбил да разговара за прекин на огнот со Хезболах.
Агендата на Техеран на разговорите во Исламабад, исто така, вклучува барања за големи нови отстапки, вклучително и укинување на санкциите што ја парализираа неговата економија со години и признавање на нејзината власт над Ормутскиот теснец, каде што има за цел да собира транзитни такси и да го контролира пристапот во она што би претставувало огромна промена на регионалната моќ.
Бродовите на Иран пловеа низ теснецот непречено во петокот, додека оние на другите земји останаа ограничени внатре.
Прекинот во снабдувањето со енергија ја поттикна инфлацијата и ја забави глобалната економија, со влијание што се очекува да трае со месеци дури и ако преговарачите успеат повторно да го отворат теснецот.
