Европската Унија (ЕУ) направила притисок врз поранешниот српски претседател Александар Вучиќ во изборната ноќ во Србија да ги повлече војниците и полицајците од Пионирскиот парк во Белград, т.н. Ќациленд, бидејќи постоел страв дека ситуацијата може да ескалира во граѓанска војна, тврди поранешната амбасадорка на Белгија во Србија, Дениз де Хауер, во интервју за српски „Инсајдер“.
Таа посочува дека Брисел не бил само набљудувач на случувањата во Србија пред изборите на 25 октомври и во текот на изборниот ден, туку активно следел што се случува и интервенирал за да спречи можен судир.
„Токму благодарение на Европската Унија, Вучиќ ги повлече војниците и полицијата од Пионирскиот парк. Унијата изврши притисок врз него да не започне нешто што можеше да заврши со граѓанска војна“, вели Де Хауер.
Таа смета дека ЕУ и претходно внимателно ја следела политичката ситуација во Србија, а сега, по победата на Студентската листа на парламентарните избори, земјата има можност да започне ново поглавје.
Поранешната амбасадорка оценува дека во овој момент најважно е да се обнови функционирањето на институциите, да се зачува економската стабилност и да не се дозволи политичките промени да се претворат во одмазда кон противниците.
„Сега не е време за одмазда или пресметки со политичките противници, туку за работа на реформите во институциите. Европската Унија е тука и подготвена да помогне“, вели таа.
Како една од причините за таквиот пристап ги посочила блиските врски на СНС со Европската народна партија (ЕПП).
„Вучиќ имаше блиски врски со ЕПП во Брисел, бидејќи СНС и понатаму е придружна членка. Тоа го штитеше. Тој манипулираше со српскиот народ, но и со Унијата“, оценува Де Хауер.
Де Хауер, која била белгиска амбасадорка во Белград од 2006 до 2011 година, се осврнува и на односот на Брисел кон власта на Српската напредна партија. Според неа, ЕУ со години ѝ давала предност на стабилноста на Западен Балкан, понекогаш занемарувајќи ги проблемите со функционирањето на институциите во Србија. Како дополнителна причина поради која Брисел долго бил внимателен кон Белград, Де Хауер го посочува и косовското прашање. Според неа, европските институции верувале дека Вучиќ е единствениот политичар кој може да постигне договор за Косово, но тој на крајот не го решил спорот.
Како уште еден мотив за политиката на Брисел го наведува стравот дека, доколку Србија се оддалечи од ЕУ и остане без европска финансиска поддршка, би можела уште повеќе да се приближи кон Русија и Кина.
Според официјалните податоци што ги објави Републичката изборна комисија на Србија, излезноста на гласачите на неодамнешните парламентарни избори во Србија беше исклучително висока и изнесуваше 68,9 отсто. Од вкупно 250 пратенички места во Собранието на Србија, Студентската листа освои 140 мандати, со околу 2,35 милиони гласови. Коалицијата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ освои 103 мандати, од околу 1,73 милиони гласови.
Политичкиот пресврт во Србија уследи по двегодишни масовни улични протести предводени од младите и студентите, по трагедијата во ноември 2024 година, кога при пад на настрешницата на железничката станица во Нови Сад загинаа 16 лица. Јавноста за оваа несреќа ја обвини корупцијата во државните инфраструктурни проекти.
Пред изборите, Вучиќ поднесе оставка од претседателската функција на 27 септември 2026 година, со цел да биде главен кандидат за премиер на листата на СНС. Поради неговата оставка, Србија ќе мора да одржи и предвремени претседателски избори до крајот на 2026 година.
